زندان - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٤٩
على (ع) در نامهاى به حارث همدانى مى نويسد: خشم خود را فرو بنشان و هنگام قدرت، گذشت پيشه كن: و هنگام غضب بردبار باش، آنگاه كه دولت و فرمان در اختيارتواست عفو و مدارا كن، تا عاقبت نيك براى تو باشد. «١» و نيز در عهد نامه خود به مالك اشتر مى فرمايد:
«گاه ازمردم لغزش و خطا سر مى زند و ناراحتيهايى بر آنان عارض مى گردد كه بطور عمد يا اشتباه، كارهايى انجام مى شود، در اين موارد از عفو و گذشت خود آن مقدار به آنان عطا كن، كه دوست دارى خداوند از عفوش به تو عنايت مى كند » «٢» اين صفت نه تنهانسبت به خطاى دوستان و مؤمنان پسنديده است كه على (ع) نسبت به دشمن نيز مى فرمايد:
«آنگاه كه بر دشمن خود غلبه وقدرت پيدا كردى (دشمن در دست و بند تو است) عفو را شكرانه اين پيروزى قرار بده.» «٣» در اهميت و ارزش اين صفت نيكوكافى است به سيره و روش پيامبر (ص) و ائمه معصومين (ع) نگاهى گذرا داشته باشيم.
١- در تاريخ آمده است كه پيامبر (ص) بدرفتارى و بى حرمتى را نسبت به شخص خود با نظر اغماض و گذشت مى نگريست، كينه كسى رادر دل نگاه نمىداشت، درصدد انتقام بر نمىآمد ... عفو و بخشش را به انتقام ترجيح مىداد. حساسيتش در برابر ناملايمات از حد حزن و اندوه تجاوز نمى كرد، در جنگ احد با آن همه وحشيگرى و اهانت كه به جنازه عموى ارجمندش «حمزة بن عبدالمطلب» روا داشته بودند و از مشاهده آن به شدت